Suy giáp là tình trạng có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng chủ yếu là ở phụ nữ 60 tuổi trở lên. Tuy là bệnh lý không đe dọa đến tính mạng, tuy nhiên nếu kéo dài trong thời gian lâu dài, không điều trị kịp thời, suy giáp có thể dẫn đến dị tật bẩm sinh, hôn mê phù niêm và nhiều biến chứng nguy hiểm khác. Vậy suy giáp là bệnh gì? Nguyên nhân do đâu? Dấu hiệu nhận biết như bệnh suy giáp như thế nào? Hãy cùng tham khảo thêm qua bài đọc sau đây nhé!

Tuyến giáp hoạt động như thế nào?

Tuyến giáp là một cơ quan nhỏ có hình dạng giống con bướm, nằm ở phía trước cổ, ngay dưới thanh quản. Chức năng chính của tuyến giáp là sản xuất hormone Thyroxine (T4) và Triiodothyronine (T3), kiểm soát quá trình chuyển hóa, tăng cường sản xuất năng lượng, duy trì nhiệt độ cơ thể và tác động đến nhiều cơ quan khác nhau như tiêu hóa, tim mạch và thần kinh.

Để tạo ra các hormone, tuyến giáp cần có iod, một nguyên tố có trong thực phẩm (phổ biến nhất là muối ăn) và nước. Tuyến giáp hấp thụ iod và chuyển hóa thành hormone tuyến giáp. Khi có quá ít hoặc nhiều muối trong cơ thể sẽ ảnh hưởng đến mức độ hormone tuyến giáp giúp tái tạo và tiết ra. 

Nếu hormone tuyến giáp quá cao (cường giáp) hoặc quá thấp (suy giáp) thì toàn bộ các bộ phận liên quan sẽ bị ảnh hưởng.

Suy giáp là bệnh gì?

Suy giáp (hay còn được biết đến là suy tuyến giáp – Hypothyroidism) một loại rối loạn hormone tuyến giáp phổ biến. Khi mắc bệnh suy giáp là do lượng hormone do tuyến giáp tiết ra thấp hơn mức bình thường, dẫn đến quá trình trao đổi chất trong cơ thể chậm lại.

Các loại suy giáp thường gặp

Như thông tin ở trên, bệnh suy giáp có thể gặp ở bất kỳ ai, tuy nhiên sẽ có tỷ lệ cao hơn ở phụ nữ lớn tuổi. Có 3 loại suy giáp thường gặp: suy giáp nguyên phát, suy giáp thứ phát và suy giáp cận lâm sàng.

• Suy giáp nguyên phát: xảy ra khi tuyến giáp giảm tiết hormone T4 và T3. Trong trường hợp này, nồng độ hormone T4 và T3 trong hormone tuyến giáp giảm, trong khi hormone kích thích tuyến giáp (TSH) tăng lên.

• Suy giáp thứ phát: xuất hiện khi vùng dưới đồi không sản xuất đủ hormone giải phóng thyrotropin hoặc khi tuyến yên không sản xuất đủ TSH, dẫn đến việc sản xuất hormone của tuyến giáp bị giảm.

• Suy giáp cận lâm sàng: là tình trạng tăng nồng độ TSH trong huyết thanh, dù người bệnh không có hoặc chỉ có rất ít triệu chứng và nồng độ T4 vẫn ở mức bình thường. Loại suy giáp này khá phổ biến, chủ yếu là ở phụ nữ, đặc biệt là ở người có bệnh nền viêm tuyến giáp.

Đối tượng nào có nguy cơ mắc bệnh suy giáp cao?

Những đối tượng sẽ có nguy cơ mắc suy giáp cao hơn người bình thường bao gồm:

• Phụ nữ cao tuổi từ 60 tuổi trở lên.
• Phụ nữ sau mãn kinh.
• Những người có tiền sử bệnh/điều trị bệnh về tuyến giáp hoặc bướu cổ.
• Người có tiền sử gia đình có thành viên mắc bệnh tuyến giáp.
• Phụ nữ đang mang thai hoặc đã sinh con trong vòng 6 tháng.
• Người bệnh đái tháo đường tuýp 1.
• Người mắc các bệnh về viêm khớp như viêm khớp dạng thấp.

Nguyên nhân gây bệnh suy giáp

• Bệnh tự miễn: nguyên nhân thường gặp nhất của suy giáp là một bệnh tự miễn gọi là bệnh Graves, xảy ra khi hệ thống miễn dịch tạo ra kháng thể tấn công các mô khỏe mạnh. Đôi khi quá trình sẽ liên quan đến tuyến giáp và ảnh hưởng đến khả năng hormone.
• Phẫu thuật tuyến giáp: phẫu thuật loại bỏ một phần tuyến giáp có thể ảnh hưởng đến khả năng sản xuất hormone của tuyến.
• Viêm tuyến giáp: do nhiễm trùng hoặc là kết quả của rối loạn miễn dịch nên dẫn đến tình trạng bệnh lý ảnh hưởng đến tuyến giáp. Viêm tuyến giáp sẽ kích hoạt tuyến giáp giải phóng tất cả hormone lưu trữ cùng lúc, gây ra sự tăng cường hoạt động của tuyến giáp (cường giáp), sau đó sẽ hoạt động sẽ suy giảm (suy giáp).
• Dùng thuốc: sử dụng một số loại thuốc có thể gây suy giáp, ví dụ như thuốc được sử dụng để điều trị bệnh tâm thần.
• Bệnh bẩm sinh: có một số trẻ sinh ra đã có vấn đề về hoạt động của tuyến giáp không bình thường. Trong khi, một số khác lại sinh ra không có tuyến giáp. Một số trẻ lại mang gen rối loạn tuyến giáp, thông thường những trẻ sơ sinh bị suy giáp ban đầu nhưng không có triệu chứng đáng chú ý.
• Thiếu hoặc thừa i-ốt: tuyến giáp cần i-ốt để tạo hormone, chủ yếu được tìm thấy trong hải sản, rong biển, muối ăn hàng ngày,…khi thiếu i-ốt có thể gây ra bệnh nhược giáp, dư thừa i–ốt cũng có thể làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của thai nhi.

Dấu hiệu nhận biết bệnh suy giáp

Các triệu chứng suy giáp phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh và thường tiến triển chậm, thông thường từ vài năm:

Dấu hiệu thường hay gặp:

Ban đầu, suy giáp sẽ khiến cơ thể của bạn mệt mỏi và tăng cân không kiểm soát. Tuy nhiên quá trình trao đổi chất chậm lại và các dấu hiệu sẽ rõ ràng hơn, bao gồm các dấu hiệu sau:

• Mệt mỏi thường xuyên
• Tăng cân
• Nhạy cảm thời tiết lạnh
• Giọng khàn
• Mặt sưng
• Đau cơ và cứng khớp
• Tóc thưa, mỏng, khô
• Nhịp tim chậm
• Trầm cảm
• Gặp các vấn đề về trí nhớ

Dấu hiệu gặp ở trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh cũng có nguy cơ mắc bệnh tuyến giáp, thuộc vào nhóm nguyên nhân do di truyền, trẻ sinh ra sẽ không có tuyến giáp hoặc tuyến giáp hoạt động không bình thường, các dấu hiệu sẽ không xuất hiện ngay lập tức, nếu không chẩn đoán và điều trị sẽ bắt đầu xuất hiện như:

• Trẻ chán ăn
• Tăng trưởng, tăng cân kém
• Vàng da
• Táo bón
• Da khô
• Tiếng khóc khàn

Đối với tình trạng suy giáp ở trẻ sơ sinh nếu không được điều trị kịp thời sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển về thể chất lẫn tinh thần.

Vậy suy giáp là bệnh gì? Câu trả lời đã rõ ràng qua bài viết trên. Khi đã hiểu rõ về bệnh, bạn nên chủ động thăm khám sức khỏe định kỳ để tầm soát và điều trị bệnh sớm nếu có. Đừng chủ quan với bất kỳ dấu hiệu bất thường nào của cơ thể, hãy chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân!

Thúy Ngân (TH)